روانشناسی

آیا داشتن گوشی های هوشمند برای نوجوانان مناسب است ؟

با شیوع ویروس کرونا و آنلاین شدن دروس مدرسه، گروه بزرگی از والدین با مشکل اصرار فرزندان نوجوان برای خرید گوشی های هوشمند مواجه شده‌اند.

استدلال های پایان ناپذیر نوجوانان مانند : بچه های دیگه خیلی وقت که گوشی دارن , چرا وقتی همه بچه ها دارن من نداشته باشم؟! می خوام گوشی برا خودم باشه که برای کلاس هام درست برنامه ریزی کنم. والدین بسیاری را به دفاتر مشاوره می‌آورد تا مشاور تعیین کند که آیا والدین برای فرزند گوشی خریداری کنند یا خیر؟!

پاسخ این است :

در عصر ارتباطات نمی‌توان نوجوان را از وسایل ارتباطی محروم کرد

 لازم است خانواده برای تصمیم گیری در مورد خرید یا عدم خرید گوشی یک پیشینه قانون مداری داشته باشد. چرا که تهیه گوشی برای نوجوان حتما مستلزم  رعایت قوانینی مانند موارد زیر است:

• استفاده از گوشی سر میز غذا ممنوع
• استفاده از گوشی در زمان خواب ممنوع
• استفاده از گوشی موقع انجام تکلیف ممنوع
• استفاده از گوشی در زمان نشست های خانوادگی ممنوع
• بردن گوشی به مدرسه ممنوع
• استفاده از گوشی در اتاق خواب ممنوع
• به تاخیر انداختن زمان تغذیه و خواب جهت استفاده از گوشی ممنوع
• استفاده از شبکه اجتماعی … ممنوع (نباید نوجوانان را از همه شبکه‌های اجتماعی محروم کرد)
• استفاده و اشتراک عکس با ویژگی هایی مثل …. در پروفایل و شبکه های اجتماعی ممنوع
• در هفته استفاده بیش از … گیگ اینترنت ممنوع
• چت با دوستان بیش از … دقیقه ممنوع

 و ….

 والدین به خاطر داشته باشند که: رعایت قانون مختص نوجوان نیست خود والدین هم باید به این قوانین پایبند باشند.

 نیاز دیگر خانواده جهت اتخاذ چنین تصمیمی برای کودک سنجش میزان مقتدر بودن والدین است.

فقط والدین مقتدر و دموکراتیک هستند که می توانند برای فرزندان قانون تعیین کنند و قوانین تعیین شده به را  طور موفقیت آمیز اجرا شده ببینند.

نیاز سوم و ضروری دیگر خانواده، اطلاعات و دانش خود والدین در مورد نحوه نظارت دوستانه بر کار نوجوان با گوشی است. به طور قطع سرکشی والدین به گوشی نوجوان حتی با اطلاع او منجر به بروز مشکلاتی در رابطه نوجوان و خانواده خواهد شد؛ چه برسد به سرکشی بدون اطلاع. بهتر است والدین تا مدتی از نحوه کار نوجوان با گوشی مطلع باشند.

 نیاز ضروری دیگر خانواده پیش از خرید گوشی تعیین پیامد منطقی عدم رعایت قوانین توسط نوجوان است.

 همچنین ضروری است خانواده پیش از خرید گوشی برای نوجوان او را در جریان مشکلات ناشی از عدم رعایت حریم شخصی خود و یا ایجاد مزاحمت برای سایرین قرار دهد‌.

قدرت همدلی والدین با نوجوان در صورت اتخاذ هر تصمیمی به خیرخواهی والدین را به نوجوان القا می کند. پس از به کار بردن جملات تحقیر آمیز زیر خودداری کنند

• مانند اینکه اگر دوستت موبایل دارد شاگرد اول است اما تو چطور؟
• تو نتوانستی از فلان وسیله ات درست نگهداری کنی پس لیاقت داشتن گوشی نداری و …

نویسنده: زهرا امین آبادی دکترای روانشناسی تربیتی

ارتباطات کودکان در تعطیلات

به خاطر دارید که همگی نگران تاثیر منفی شبکه های اجتماعی بر عملکرد تحصیلی کودکان بودیم؟ آیا استفاده از ایموجی ها و سرواژه ها می توانند باعث شکل گیری روابط معنی دار عمیق شوند؟ در حالی که مدارس کشور در حال برگزاری کلاس‌های مجازی جهت ارائه مواد آموزشی به شکل الکترونیک هستند تا دانش‌آموزان خیلی آسیب نبیینند، خانواده‌ها در خانه درگیر مراقبت از کودکان هستند و هیچکدام نمی دانند این وضعیت تا چه زمانی طول خواهد کشید و هر روز بیش از دیروز، هم اولیای مدارس و هم خانواده ها بیشتر نگران وابستگی کودکان به اینترنت و شبکه های اجتماعی می‌شوند.

جمیل زکی، روانشناس استنفورد می گوید: “از قضا، همان فناوری هایی که اغلب ما به خاطر از هم پاشیدن بافت اجتماعی خود استفاده از آنها را سرزنش می‌کردیم ممکن است بهترین فرصت‌ ما برای در کنار هم بودن باشد.” زکی می گوید اگرچه برای متوقف کردن گسترش COVID-19 جدا بودن از هم لازم است، اما عبارت “فاصله اجتماعی” پیام اشتباهی را ارسال می کند. ما باید این دوره را با عنوان” فاصله جسمی ” نام گذاری می‌کردیم تا بتوانیم تأکید کنیم که می توانیم حتی در حالی که از هم فاصله داریم، “در ارتباط اجتماعی باشیم.” این برای بچه ها مهم است زیرا وقتی مدارس تعطیل می شوند و بچه ها از تعامل روزمره با همسالان خود جدا می شوند، زمین بازی (حیاط مدرسه) تنها چیزی نیست که آنها از دست می دهند. آنها در این شرایط فرصت های باهم یادگرفتن و با هم خلق کردن را هم از دست می دهند.

در حالی که بچه های بزرگتر به احتمال زیاد به کمک شما برای ارتباط با دوستان خود نیاز ندارند، در اینجا چند ایده برای نگه داشتن بچه های هر سن و سال به لحاظ اجتماعی در کنار هم در نظر گرفته شده است تا از محدود شدن تعاملات کودکان کاسته شود.

1. توصیه‌ می‌شود کلاس‌های کودکان با استفاده از نرم افزارهای ساده و ارزانی چون FaceTime call  یا Google Hangout برگزار شود تا کودکان در کنار هم به کارهای فردی بپردازند، این کار از حس انزوا کم می‌کند و به بچه ها احساس کنار هم بودن می دهد. می توانید با والدین کودکان دیگر قرار بگذارید تا به نوبت هر کدام در کنار کودکان باشید و حتی برای بچه‌ها کتاب بخوانید. این کار حتی به شما امکان می‌دهد در مورد تعاملات فرزند خود بیشتر بیاموزید.
2.   از بچه‌ها بخواهید از این تعامل‌های گروهی به عنوان جایی برای حل مشکل و یا برنامه ریزی برای یک فعالیت استفاده کنند. مثلا در یکی از این فضاها به هم کمک کنند تا یک کتاب صوتی تهیه کنند. این کار تمام مراحل مدیریت خلق یک اثر را دارد مانند تقسیم نقش‌ها و یا نظارت بر عملکرد سایرین.  یا حتی نمایش کارهایی مانند آشپزی کردن یا تمیز کردن اتاق‌ها به این شکل می‌تواند باعث انتقال تجارب کودکان به هم شود. فقط مطمئن باشید که کودکان دچار سوءاستفاده نخواهند شد.
3. فاصله گرفتن از گروه به خصوص برای بچه‌ها و نوجوانانی که سابقه منزوی و خجالتی بودن داشته اند می‌تواند اوضاع را خراب‌تر کند. اگر فرزند شما نوجوان است حتما خیلی خوب نحوه استفاده از شبکه‌های اجتماعی را می‌داند، هر چند که فضا مجازی است اما برگزاری جلسات می‌تواند از عواقب این فاصله اجتماعی بکاهد. بچه‌ها می توانند در این جلسات گروهی در مورد تکالیف یا موضوعات اجتماعی صحبت کنند. کودکان می‌توانند به این منظور در کلاس‌های گروهی مجازی هم شرکت کنند.    ‌
4. از فضای به وجود آمده جهت رشد دادن کودکان استفاده کنید. یکی از راه‌های رشد دادن کودکان یا تسریع رشد اجتماعی آموختن و گوش به زنگ بودن است. تعیین ساعات جلسات و اینکه کودکان بتوانند وقت خود را برای شرکت در این جلسات مفرح و خوشایند تنظیم کنند باعث رشد برنامه ریزی در کودکان می‌شود.
5. اگر کودکان به خاطر محدود شدن فعالیت‌های فضای مجازی به درس و تکلیف از آن گریزان هستند حتما ساعاتی از فعالیت‌های مجازی را به بازی‌های گروهی بین کودک و همکلاسی‌هایش اختصاص دهید. به اشتراک گذاشتن مراحل پشت سر گذاشته در بازی های دیجیتال، بازی های گروهی دیجیتال و حتی آموزش این بازی ها به بچه های دیگر می‌تواند کودک کمک کند حضور برنامه ریزی شده و مفرحی در جلسات مجازی داشته باشد.

خدمات آنلاین کلینیک آینده :

با توجه به شرایط پیش آمده ناشی از شیوع ویروس کرونا و تعطیلی مراکز توانبخشی و آموزشی تا اطلاع ثانوی،

کلینیک آینده در نظر دارد تمام خدمات خود را به صورت  آنلاین و مجازی ارایه دهد.

به منظور کاهش تبعات دور ماندن از آموزش و درمان در کودکان و بزرگسالان، تمام خدمات کلینیک آینده به صورت آنلاین تصویری و صوتی  انجام میشود.

صحبت با کودکان در مورد کرونا

اخبار مربوط به کرونا در همه جا وجود دارد، از صفحه اول همه مقالات گرفته تا زمین بازی در مدرسه و برنامه‌های تلویزیونی بسیاری از والدین آشفته هستند که چگونه این همه گیری را به روشی توضیح دهند که اطمینان خاطر کودکان از بین نرود و باعث نگرانی بچه‌ها نشود برای کمک به این والدین توصیه ‌می‌شود:

از توضیح در مورد کرونا نترسید

بیشتر کودکان قبلاً در مورد این ویروس شنیده‌اند یا افرادی را دیده‌اند که ماسک بر صورت دارند، بنابراین والدین نباید از صحبت کردن در مورد آن خودداری کنند. صحبت نکردن در مورد چیزی در واقع ‌می‌تواند باعث نگرانی بیشتر کودکان شود. به گفتگو به عنوان فرصتی برای انتقال حقایق و تنظیم لحن احساسی نگاه کنید. حقایق را فیلتر نکنید. هدف شما این است که به فرزندانتان کمک کنید احساس آگاهی کنند و از اطلاعاتی مبتنی بر واقعیت برخوردار شوند که احتمالاً اطمینان خاطر بیشتری نسبت به آنچه که از دوستان خود شنیده‌اند و باخبر هستند آگاه شوند.

به طور متناسب پیش بروید

داوطلب کسب اطلاعات بیشتر نباشید، زیرا ممکن است اطلاعات بیشتر گیج کننده باشد. در عوض، تلاش کنید به سوالات فرزندتان پاسخ دهید. بهترین، صادقانه‌ترین و واضح‌ترین پاسخ را بدهید. اگر نتوانستید همه سوالات را پاسخ بدهید مشکلی نیست بلکه اهمیت دادن به فرزندتان مهم است.

از کودک خود سرنخ بگیرید

از فرزند خود دعوت کنید تا هر چیزی را که ممکن است درباره کرونا شنیده باشد، و اینکه چه احساسی داشته باشد را به شما بگوید. به آنها فرصت کافی برای پرسیدن سؤال بدهید. شما ‌می‌خواهید برای پاسخ به سؤالات آماده شوید هدف شما پیشگیری از پرورش تخیلات ترسناک است.

با اضطراب خود مقابله کنید

“وقتی احساس اضطراب ‌می‌کنید، زمان آن نیست که با بچه‌های خود درمورد اتفاقاتی که با ویروس کرونا رخ ‌می‌دهد صحبت کنید”. اگر متوجه احساس اضطراب خود هستید، ابتدا زمانی را برای آرام کردن و کم کردن اضطراب خود اختصاص دهید و بعد با کودک صحبت کنید.

اطمینان بخش باشید

کودکان بسیار خود-محور هستند، بنابراین تنها شنیدن گزارش‌های مربوط به کرونا ممکن است کافی باشد تا آنها مساله را خیلی جدی بگیرند و مضطرب شوند. به فرزندتان اطمینان بدهید که کرونا در بچه‌ها خیلی نادر و در همین موارد نادر هم علائم بسیار خفیف است ‌دانستن این موارد می‌تواند بسیار مفید باشد.

بر آنچه برای ایمن ماندن انجام ‌می‌دهید تمرکز کنید

یک روش مهم برای اطمینان بخشیدن به بچه‌ها تأکید بر اقدامات احتیاطی ایمنی است که شما انجام ‌می‌دهید. جی‌می‌هوارد خاطرنشان ‌می‌کند: “بچه‌ها وقتی ‌می‌دانند که ‌می‌توانند برای حفظ امنیت خود کاری انجام دهند، احساس قدرت ‌می‌کنند.” ‌می‌دانیم که کروناویروس بیشتر با سرفه و لمس کردن سطوح منتقل ‌می‌شود. توصیه ‌می‌شود که دستان خود را به عنوان وسیله اصلی سالم ماندن کامل بشویید. بنابراین به بچه‌ها یادآوری کنید که آنها با شستن دستان خود با آب و صابون به مدت 20 ثانیه (یا طول دو آهنگ “تولدت مبارک”) وقتی از بیرون وارد ‌می‌شوند، قبل از خوردن غذا، و قبل از دست زدن به بینی یا چشم و بعد از سرفه و عطسه ‌می‌توانند از بیماری پیشگیری کنند.

اگر بچه‌ها در مورد ماسک صورت سوال ‌می‌کنند، توضیح دهید که متخصصان ‌می‌گویند که برای اکثر افراد لازم نیست. اگر بچه‌ها افرادی را ‌می‌بینند که ماسک صورت دارند، توضیح دهید که این افراد بسیار محتاط هستند.

به برنامه معمول پایبند باشید

گفته شده: “ما بلاتکلیفی را دوست نداریم، بنابراین باقیماندن در روال به خاطر توانایی پیش بینی کمک کننده خواهد بود”. این امر به ویژه در صورت تعطیل شدن مدرسه یا مهد کودک بسیار مهم است. روزهای تعطیلات ناشی از شیوع کرونا را مانند دیگر تعطیلات برنامه ریزی کنید زمان تغذیه و خواب را ثابت و طبق برنامه معمول نگه دارید. برای لحظه به لحظه کودک برنامه از پیش نوشته شده با رضایت خود کودک داشته باشید تا سر درگمی‌ناشی از بیکاری بر اضطراب آنها اضافه نکند.

صحبت را ادامه دهید

به بچه‌ها بگویید که با کسب اطلاعات بیشتر، همچنان آنها را در مورد اطلاعات مربوط به کرونا به روز خواهید کرد. توصیه شده: “به کودکان بگویید که خطوط ارتباطی باز است.” “شما ‌می‌توانید بگویید،”حتی اگر ما در حال حاضر پاسخ همه چیز را نداریم، مطمئن باش که وقتی پدر و مادر اطلاعات بیشتری کسب کردند، به شما هم منتقل خواهند کرد”.

تا چه اندازه مظلوم نمایی دارید؟

لیهی معتقد است که برخی از افراد دچار مقاومت مظلوم نمایی یا قربانی گری می شوند. برای اینکه میزان مظلوم نمایی افراد را بسنجد ، پرسشنامه ای طراحی کرده است.

لطفا با دقت هرچه تمام تر ، به سوالات زیر پاسخ دهید.  به این موضوع فکر کنید که اگر اوضاع بر وفق مرادتان پیش نرود چه احساسی به شما دست می دهد. هیچ جواب صحیح و غلطی وجود ندارد . به هر کدام از سوالات به صورت بلی یا خیر پاسخ دهید.

1. 1. دیگران از من سوءاستفاده می کنند.
   2. من مستحق برخورد بهتری هستم.
   3. به خاطر دیگران است که نمی توانم به خواسته هایم برسم.
   4. قبل از اینکه مجبور به تغییر شوم ، دیگران باید تغییر کنند.
   5. تجارب کودکی من ، مانع شاد بودنم شده اند.
   6.  می خواهم دیگران درک کنند که چه احساس بدی دارم.
   7. ای کاش می توانستم از …… انتقام بگیرم.
   8. من از مشکلاتم شاکی ام.
   9. دیگران باید مایل به شنیدن شکوه ها و گلایه های من باشند.
   10. اتّفاقات ناگواری بر سرم آمده است.
   11. مشکلات من بدتر از مشکلات دیگران است.
   12. اگر به من آسیبی برسانی ، من هم مقابله به مثل خواهم کرد.
   13. دنیا خیلی ناعادلانه است.
   14. من نباید مجبور به کنار آمدن با اتفاقات ناگوار و شوم زندگی ام شوم.
   15. هیچ انتخاب مطلوبی در دسترس من نیست.

هرچه تعداد پاسخ های بلی بیشتر باشد ، بنابراین میزان مظلوم نمایی نیز بیشتر است

تست اضطراب

با خواندن فهرست زیر از اضطراب داشتن یا نداشتن خود مطمئن شوید. برای هر جمله یک عدد در نظر بگیرید

• احساس سستی و لرزش دارم
• احساس تنش دارم
• احساس بیقراری دارم
• با اینکه شب را خوب خوابیدم احساس خستگی می­کنم یا زود خسته می­شوم
• سردرد، کمر درد یا سوء هاضمه بدون دلیل دارم
• تنفس­هایم کوتاه و پی­در­پی است
• دچار حواس­پرتی شدم
• تکرر ادرار دارم
• بیش از حد عرق می­کنم
• گاهی اوقات دچار تپش قلب می­شوم با اینکه ناراحتی قلبی ندارم
• سوزش قلب یا حالت تهوع دارم
• به آسانی براانگیخته می­شوم
• به آسانی دچار وحشت می­شوم
• در خوابیدن دچار مشکل هستم
• نگرانی زیادی دارم
• در کنترل نگرانی دچار مشکل هستم
• در تمرکز حواس دچار مشکل هستم

برای شروع درمان اضطراب به چه کسی مراجعه کنیم؟

ابتدا با مراجعه به پزشک عمومی از سلامت جسمانی خود مطمئن شوید. علل جسمانی که می­تواند منجر به اضطراب شوند شامل اشکال در دریچه میترال، کم شدن قند خون، پرکاری تیروئید، کم ­خونی، و حساسیت بی­ تناسب به کافئین هستند.

از سوی دیگر حملات اضطراب می­تواند ناشی از “روش­های ناسالم فکر کردن به موقیت­های زندگی”، همچنین “نداشتن مهارت­های لازم مثل مهارت حل مساله یا مدیریت هیجان” و  “اختلال افسردگی” باشد.

روانشناس در کرج می­تواند در این مرحله به شما کمک کند تا علت اضطراب خود را بررسی کنید و در نتیجه راه حل متناسب با نوع اضطراب را بیابید.

لازم به ذکر است که در بعضی موارد، دارو جهت کنترل اضطراب تجویز می­شود (توسط روانپزشک). ولی به این نکته توجه کنید که دارو فقط حالت آرامبخش دارد و جهت درمان اساسی و بهبود اضطراب باید رواندرمانی (توسط روانشناس) صورت گیرد.

جهت تعیین نوبت مشاوره با دکتر روانشناس خانم دکترمرجان معنوی با شماره: 02634431369 تماس بگیرید.

آزمون نشانگان بدکارکردی اجرایی در کودکان

هفت کارکرد اجرایی (خودآگاهی، مهار، حافظه کاری غیر کلامی، حافظه کاری کلامی، خود تنظیمی هیجانی، خود انگیزشی و برنامه ریزی و حل مسئله) به مرور زمان رشد می‌یابند. خودآگاهی در حدود 2 سالگی شروع می شود. با این حال افراد مبتلا به اختلال کمبود توجه و بیش فعالی عموماً 30 تا 40 درصد از همسالان خود در رشد کارکرد اجرایی عقب‌ترند.

اغلب در هنگام انتقال به کلاس ششم یا نهم، هنگامی که ساختار و برنامه‌های مدرسه به طور چشمگیری تغییر می‌کند و انتظارات آموزشی افزایش می‌یابد دیگر نمی‌توان ضعف کارکردهای اجرایی را نادیده گرفت. والدین و معلمان اغلب متوجه نمی‌شوند که چرا بچه ها نمی‌توانند به طور مستقل روی یک تکلیف کار کنند، و فرض می‌کنند که آنها مهارت های لازم را ندارند یا تنبلی می‌کنند. این مهم است که زودتر به کودکان مبتلا به ضعف کارکردهای اجرایی یا دارای نقص توجه کمک کنید تا از مشکلاتی که این اختلالات ایجاد می‌کنند کم کنید تا بچه ها احساس احمق بودن یا تنبلی نکنند.

این آزمون غربالگری برای تعیین اینکه کودک شما علائمی مشابه علائم یک اختلال کارکرد اجرایی را نشان می‌دهد یا خیر طراحی شده است. فقط یک متخصص بهداشت روان آموزش دیده قادر به تشخیص از طریق ارزیابی بالینی است. این صفحه نمایش آزمون برای استفاده شخصی و فقط یک غربالگری ساده است. بنابراین حتی چنانچه پاسخ شما به بیشتر سوالات “همیشه” باشد، به معنی نشانگر وجود اختلال نیست بلکه فقط می‌تواند به شما بگوید نیاز به مشورت با متخصص دارید یا خیر؟.

منبع : BAILEY, E. [Self-Test] Could Your Child Have an Executive Function Deficit? Retriwed: https://www.additudemag.com/

کاربردها و شاخص‌های حافظه کاری؛ راهنمایی کاربردی برای والدین

حافظه کاری چیست و چرا برای کودکان اهمیت حیاتی دارد؟

حافظه کاری کودکان کرج :  حافظه کاری یکی از مهم‌ترین کارکردهای اجرایی مغز است که به فرد اجازه می‌دهد اطلاعات را برای مدت کوتاهی در ذهن نگه دارد، آن‌ها را پردازش کند و هم‌زمان از آن‌ها استفاده کند. برخلاف حافظه بلندمدت، حافظه کاری به «اینجا و اکنون» مربوط می‌شود؛ یعنی همان چیزی که کودک برای یادگیری، حل مسئله، تمرکز و تصمیم‌گیری روزمره به آن نیاز دارد.

در سال‌های اخیر، متخصصان حوزه رشد کودک تأکید ویژه‌ای بر نقش حافظه کاری در عملکرد تحصیلی و رفتاری داشته‌اند. بسیاری از کودکانی که در مدرسه با مشکل تمرکز، یادگیری، پیروی از دستورالعمل‌ها یا انجام تکالیف مواجه هستند، در واقع با ضعف در حافظه کاری روبه‌رو هستند. به همین دلیل، بررسی و تقویت حافظه کاری کودکان کرج به یکی از خدمات مهم مراکز تخصصی کودک، از جمله کلینیک آینده، تبدیل شده است.

حافظه کاری چگونه بر رفتار و یادگیری اثر می‌گذارد؟

حافظه کاری تنها به حفظ اطلاعات محدود نمی‌شود؛ بلکه نقش کلیدی در کنترل رفتار، مدیریت هیجانات، برنامه‌ریزی و تعامل اجتماعی دارد. کودکی که حافظه کاری ضعیفی دارد ممکن است:

• دستورالعمل‌ها را بشنود اما در اجرای آن‌ها دچار مشکل شود
• وسط انجام یک کار، هدف اصلی را فراموش کند
• نتواند مراحل یک مسئله را به ترتیب انجام دهد
• در تعامل با همسالان دچار سردرگمی شود

این نشانه‌ها در سنین مختلف به شکل‌های متفاوتی بروز پیدا می‌کنند. در جدول زیر، کاربردها و شاخص‌های حافظه کاری در طول دوره‌های مختلف زندگی به‌صورت خلاصه و کاربردی آورده شده است.

کاربردها و شاخص‌های حافظه کاری در سنین مختلف

ضعف حافظه کاری در کودکان چه پیامدهایی دارد؟

وقتی حافظه کاری کودک به‌درستی عمل نکند، اثرات آن فقط به مدرسه محدود نمی‌شود. این کودکان معمولاً دچار افت اعتمادبه‌نفس، اضطراب تحصیلی و حتی مشکلات رفتاری می‌شوند. والدین ممکن است تصور کنند کودک «حواس‌پرت»، «بی‌انگیزه» یا «لجباز» است، در حالی که مشکل اصلی در پردازش اطلاعات ذهنی نهفته است.

در بسیاری از مراجعات به مراکز تخصصی حافظه کاری کودکان کرج، مشخص می‌شود که با مداخله به‌موقع، می‌توان از بروز مشکلات تحصیلی جدی‌تر در سال‌های بعد جلوگیری کرد.

همچنین توصیه می گردد مقاله نقش حافظه کاری در یادگیری ریاضیات را نیز در رابطه با پیامدهای ضعف حافظه کاری در کودکان مطالعه فرمایید.

ارزیابی و تقویت حافظه کاری کودکان کرج چگونه انجام می‌شود؟

در کلینیک آینده کرج، ارزیابی حافظه کاری به‌صورت علمی و چندبعدی انجام می‌شود. این ارزیابی‌ها معمولاً شامل تست‌های شناختی استاندارد، بررسی عملکرد تحصیلی و مشاهده رفتاری کودک هستند. پس از تشخیص دقیق، برنامه‌ای متناسب با سن و نیاز کودک طراحی می‌شود که ممکن است شامل:

• کاردرمانی شناختی
• تمرین‌های توجه و تمرکز
• آموزش راهبردهای ذهنی
• همکاری فعال والدین در تمرین‌های خانگی

هدف از این مداخلات، فقط بهبود نمرات نیست؛ بلکه افزایش توانایی کودک در مدیریت ذهن، رفتار و یادگیری است.

جمع بندی :

حافظه کاری یکی از پایه‌های اصلی موفقیت تحصیلی و رفتاری کودکان است و ضعف در آن می‌تواند در سنین مختلف خود را به شکل‌های گوناگون نشان دهد. آگاهی والدین، تشخیص زودهنگام و دریافت خدمات تخصصی، نقش تعیین‌کننده‌ای در آینده کودک دارد. اگر احساس می‌کنید فرزندتان در تمرکز، یادگیری یا پیروی از دستورالعمل‌ها دچار مشکل است، بررسی حافظه کاری کودکان کرج می‌تواند نقطه شروع مناسبی باشد.

در کلینیک آینده کرج، تیمی متشکل از روانشناس کودک و کاردرمانگر با رویکردی علمی و کودک‌محور آماده همراهی شما هستند. برای دریافت وقت مشاوره می‌توانید با شماره ۰۲۶۳۴۴۳۱۳۶۹ تماس بگیرید یا از طریق صفحه اینستاگرام ayandeclinic با خدمات مجموعه بیشتر آشنا شوید.

چرا بچه‌ها قشقرق را می اندازند

رفتار قشقرق راه انداختن، گستره‌ای است بین گریه و ناله کردن و تا لگد زدن، پرت کردن، کتک زدن و حبس کردن نفس. قشقرق راه انداختن بین هر دو جنس پسر و دختر رایج است و در سن 1 تا 3 سالگی (زمانی که هنوز کودکان هنوز در استفاده از زبان ماهر نیستند) اتفاق می‌افتد.

بسیاری از بچه‌ها اغلب قشقرق را در درجات مختلف تجربه می کنند، در گروهی بسیار شدید و در گروهی به ندرت و یا به طور خفیف اتفاق می‌افتد. قشقرق راه انداختن بخشی بهنجار از رشد است. قشقرق راه انداختن، راه نشان دادن دلسردی و احساس شکست های کودک است.

قشقرق در کودکان بیشتر در زمان خستگی، گرسنگی، و یا احساس ناراحتی اتفاق می افتند. قشقرق بحرانی است در پی ناتوانی در برآورده ساختن خواسته ها باشد (اسباب بازی خریدن یا همراه والدین بودن). یادگیری مقابله با سرخوردگی مهارتی است که کودکان به مرور زمان می‌آموزند.

قشقرق با سطح رشد استفاده از مهارت‌های زبان مرتبط است. کودکی که هنوز نمی تواند ناامیدی، احساسات، خواسته ها و نیازهای خود را درست بیان کند بیشتر ممکن است دچار قشقرق شود. با رشد مهارت های زبان، از تعداد قشقرق ها کاسته می شود.

نوپایان استقلال می خواهند و می‌خواهند که محیط پیرامون خود را کنترل کنند –بسیار بیشتر از اینکه بخواهند در محیط نقشی داشته باشند. این می تواند منجر به تفکر جنگ قدرت کودک شود “می خواهم خودم آن این کار را انجام دهم” یا “می خواهمش، آن را به من بده”. کودکی با تفکر جنگ قدرت وقتی به خواسته‌های خود نمی‌رسد، قشقرق راه می‌اندازد.

اجتناب از قشقرق 

اولین گام مداخله پیشگیری از قشقرق راه انداختن تا حد ممکن است. این ایده‌ها می‌تواند به شما کمک کند:

• توجه مثبت به کودک داشته باشید.توجه مثبت به کودک و دادن جایزه های کوچک به موقع به کودک، در آنها عادات مثبت را شکل می‌دهد. پس به رفتارهای خوب کودک توجه کنید و پاداش بدهید (رفتارهای خوب را بزرگ و مهم جلوه دهید).
• به بچه ها درجاتی از حق انتخاب و آزادی دهید.دوست داری کدام لباس را بپوشی؟ قبل از پوشیدن لباس خواب مسواک می زنی یا بعد از آن؟ با این کار شما در ضمن یادآوری وظایف کودک و دعوت از او برای انجام کاری خواسته خود را به او تحمیل نمی کنید و در ضمن نیاز به استقلال او را هم تامین می کنید.
• اشیاء خاصی را از دیدرس یا دسترس کودک دور نگه دارید. کار بسیار راحتی است؛ اما بسیار واضح است که همیشه ممکن نیست، به خصوص وقتی کنترل محیط در دست والدین نیست (شرایط مهمانی).
• حواس بچه را پرت کنید. توجه داشته باشید که دامنه توجه کودکان کوتاه است، یعنی در آن لحظه نمی‌توانند به دو موضوع توجه کنند. شروع یک فعالیت جدید برای جایگزینی آن با موضوع دلسرد یا خسته کننده و یا موضوع ممنوع یک راه پیشگیری از قشقرق می تواند باشد. می توانید محیط کودک را عوض کنید (از خانه به حیاط بروید و یا از یک اتاق به اتاق دیگر).
• به کودک مهارت‌های جدیدی جهت موفقیت و رسیدن به خواسته‌ها آموزش دهید. به کودک یاد بدهید راه‌های تازه‌ای پیدا کند. به امتحان کردن راه های جدید توسط کودک توجه کنید، پاداش دهید و کمک کنید به مساله گشایی خود امیدوار شوند. همچنین، راه‌های ساده را پیش از افتادن در قشقرق امتحان کنید.
• خواسته‌های کودک را دقیق بررسی کنید. شاید خواسته کودک غیر منطقی نیست.
• محدودیت‌های کودک را بشناسید. از خستگی یا گرسنگی کودک که باعث ایجاد قشقرق و تشدید بدخلقی کودک می‌شود با پیشنهادهای به موقع پیشگیری کنید.

درمان قشقرق در کودکان

خونسردی خود را برای پاسخ به قشقرق حفظ کنید. مشکل را با ناامیدی و خشم خود پیچیده‌تر نکنید. به خاطر داشته باشید که کار شما کمک به کودک است، پس آرام باشید.

قشقرق متفاوت و مستقل از آشفتگی و ناراحتی مدیریت می‌شود. گاهی، نیاز به تامین آسایش کودک است؛ اگر کودک شما خسته و گرسنه است وقت میان وعده یا یک چُرت کوتاه است؛ یا پرت کردن حواس کودک یا چشم پوشی کردن از کار کودک.

اگر قشقرق به خاطر جلب توجه والدین است، بهترین راه کاهش آن نادیده گرفتن قشقرق است. اگر کودک به خاطر رسیدن به خواسته‌ای که از دید شما ممکن نیست، قشقرق راه انداخته ” زیاد برای او توضیح ندهید ” که چرا نمی تواند به خواسته‌‌اش برسد، در عوض با خونسردی گزینه مناسب را به فرزند خود پیشنهاد دهید و با آرامش محل را ترک کنید (قیچی خیاطیوسیله مناسبی برای کاردستی درست کردن نیست می‌توانی از قیچی خودت استفاده کنی یا به جای کاردستی درست کردن خمیربازی کنی).

اگر قشقرق بعد از اینکه کاری از کودک خواسته می‌شود -که حتما باید کودک انجام دهد- و کودک با قشقرق راه انداختن نمی‌خواهد آن کار را انجام دهد؛ بهترین راه نادیده گرفتن قشقرق و پیگیری خواسته پس از پایان قشقرق است –اگر مجددا قشقرق راه افتاد، همین مسیر مجددا تکرار شود.

کودکانی که در حین قشقرق ممکن است باعث آسیب به خود و یا دیگران شوند باید در یک محیط امن نگهداری شوند. در خانه، مکان‌های عمومی و یا مهمانی‌ها هم توصیه اکید بر حفظ جان و امنیت کودک است (اگر کوچکترین گمانی از به خطر افتادن جان کودک یا دیگری وجود دارد کودک قبل از قشرق به خواسته برسد یا گزینه های جایگزین ارائه شود). اگر ایمنی کودک مطرح است حتی چند دقیقه‌ای از محرومیت یا محکم نگه داشتن کودک استفاده کنید، مقاوم باشید و در مورد مسائل ایمنی تسلیم نشوید. 

کودکان پیش از دبستان بیشتر از قشقرق استفاده می‌کنند چرا که یاد گرفته‌اند که قشقرق رفتاری است که آنها را به هدف می‌رساند، بنابراین بهترین راه مقابله به هدف نرسیدن کودک است اما در بچه های بزرگتر حتی می‌توان برای آرام کردن بچه‌ها آن‌ها را داخل اتاق فرستاد یا محل را ترک کرد و کمترین توجهی به قشقرق آنها نکرد. در این شرایط به جای تعیین یک محدودیت زمانی به کودک بگویید تا هر وقت که توانستی آرامش خود را مجددا به دست بیاوری داخل اتاق بمان، یا هر وقت که آرام شدی من حرف‌های شما را می‌شنوم. این تکنیک بسیار قدرتمند است چرا که به کودک القا می‌کند کنترل شرایط در دست خود اوست. با این حال اگر قشقرق همراه رفتارهایی مانند زدن است از محرومیت‌هایی با زمان تعیین شده استفاده کنید.

بعد از طوفان

با برآورده کردن خواسته‌ها یا توجه به قشقرق کودک او را تشویق نکنید. حتی در مورد قشقرق صحبت هم نکنید. توجه به قشقرق و صحبت در مورد آن فقط به کودک این احساس را می‌دهد که کار درستی انجام داده است و به هدفش می‌رسد. در مقابل تایید کلامی شما باید معطوف به خود کنترلی کودک و کسب دوباره آرامش باشد. از عباراتی مانند این استفاده کنید “چه خوب می‌توانی خودت را آرام کنی“.

همچنین ممکن است کودکانی که زیاد دچار تنش می‌شوند احساس بی کفایتی و ناخواستنی بودن داشته باشند؛ بنابراین در زمان‌های آرامش این کودکان باید بیشتر بغل شوند و از خواستنی و خوب بودن خود مطمئن شوند.

از میزان و کیفیت خواب کودک خود مطمئن شوید. بر اثر خواب بی کیفیت یا کم خوابی ممکن است کودک بیش فعال، بدخلق و بد رفتار شود. خواب خوب و کافی از قشقرق می‌کاهد. برای این لازم است بدانید هر کودک به چند ساعت خواب نیاز دارد.

درچه صورت نیاز به مراجعه به رفتاردرمان و مشاور کودک میباشد؟

در موارد زیر حتما با متخصص رفتار درمانی و روانشناس مشورت کنید:

• اگر خود شما احساس خشم دارید و نمی‌توانید پاسخ مناسب به قشقرق بدهید (پاسخ قشقرق تنبیه بدنی یا تهدید نیست)
• اغلب اوقات تسلیم کودک می‌شوید
• سوالاتی در مورد اینکه کودک و یا خود شما باید انجام دهید، دارید
• قشقرق بارها، شدید، و یا طولانی اتفاق می افتد
• کودک به خودش یا اطرافیان صدمه می‌زند
• کودک بسیار ناموافق است، بسیار بحث می‌کند و مشارکت ضعیفی دارد

در این شرایط بررسی کردن اختلالات شنوایی، تاخیر گفتار (بیان و درک)، بیش فعالی، اختلالات یادگیری و سایر اختلالاتی که منجر به آسیب سطح درک و حل مساله کودک می‌شود ضروری است هر چند که ممکن است کودک به هیچکدام از این موارد هم مبتلا نباشد.

به یاد داشته باشید که قشقرق وضعیتی غیر قابل تغییر نیست کودک به زودی مهارت های خود کنترلی، حل مساله و … را کسب خواهد کرد و این وضعیت با رفتار درست شما در پاسخ به قشقرق پایان خواهد یافت.

منبع : O’Donnell, L M. (2018). Temper Tantrums. https://kidshealth.org/en/parents/tantrums.html

آیا فرزند شما اعتیاد تکنولوژی دارد؟

چند سالی است که بحث اعتیاد کودکان به تکنولوژی‌های دیجیتال (گوشی، تبلت و لپ‌تاپ و …) پر جنجال شده است. بسیاری از بزرگترها به لحاظ اتکای بیش از حد به تکنولوژی‌های دیجیتال (گوشی، تبلت و لپ‌تاپ و …) و یا گذران اوقات فراغت خود با این وسایل مقصرند. اما بین اتکا و اعتیاد تفاوت هست. اما اگر فکر می‌کنید که فرزند شما به تکنولوژی اعتیاد دارد این مقاله را مطالعه کنید.

علائم اعتیاد به تکنولوژی در کودکان

1. فقدان علاقه به فعالیت‌های دیگر
2. اشتغال ذهنی مداوم به تکنولوژی‌های دیجیتال
3. بروز مشکلات رفتاری در صورت عدم دسترسی به وسایل دیجیتال
4. صحبت مدام در مورد زمان اشتغال به تکنولوژی‌های دیجیتال
5. نشانگان ترک

توصیه‌هایی جهت کمک به ترک اعتیاد به تکنولوژی‌های دیجیتال

• آنها را به اجبار از تکنولوژی‌های دیجیتال دور نکنید.
• اگر قبلا برای استفاده از تکنولوژی‌های دیجیتال قوانینی نداشتید، قوانینی در این رابطه وضع کنید.
• گام به گام عمل کنید (ترک اعتیاد به تکنولوژی‌های دیجیتالیک دفعه امکان پذیر نیست)
• محتواها را تغییر دهید تا نحوه کاربرد تغییر کند (اگر کودکان به خواسته‌های خود در استفاده از تکنولوژی‌های دیجیتال نرسند کمتر سراغ آن خواهند رفت. مثلا بازی‌ها یا کارتون‌های دلخواه را کودک را با بازی‌های کمتر جذاب در یک محیط آموزشی جایگزین کنید).
• زمان اشتغال به تکنولوژی‌های دیجیتال را با فعالیت‌های جذاب دیگر (اغلب فعالیت‌های خارج از خانه مانند دوچرخه سواری یا پارک رفتن و حتی مشارکت در کیک پختن یا دسر درست کردن برای بچه‌ها بسیار جذاب است) جایگزین کنید.

استفاده از این راهبردها اگر درست و مداوم باشد به تدریج  از وابستگی کودک به تکنولوژی‌های دیجیتال کم خواهد کرد. اما به یاد داشته باشید که در صورت عدم مداومت در رعایت قوانین استفاده از گوشی، تبلت و یا لپ‌تاپ، اعتیاد به تکنولوژی‌های دیجیتال خیلی سریع باز خواهند گشت.

جهت اخذ نوبت مشاوره با دکتر روانشناس در کرج با شماره تلفن زیر تماس بگیرید :  02634431369