یکپارگی حسی

یکپارچگی حسی در اوتیسم

نگاهی عمیق به درمان یکپارچگی حسی اوتیسم در کرج

کودکان و بزرگسالان مبتلا به اوتیسم، و همچنین افرادی که دارای سایر ناتوانی‌های رشدی (NEURODEVELOPMENTAL DISORDER) هستند، ممکن است یک سیستم حسی ناکارآمد داشته باشند. به اصطلاح اختلال یکپارچگی حسی ASD دارند. برای آگاهی از چگونگی درمان یکپارچگی حسی در کرج در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

گاهی اوقات یک یا چند حواس، بیش از حد یا کمتر به محرک خارجی واکنش نشان می دهند. این مشکلات حسی ممکن است دلیل اصلی رفتارهای کلیشه ایی مانند تکان دادن، چرخیدن و دست زدن باشد. اگرچه گیرنده های حواس در سیستم عصبی محیطی (که شامل همه چیز به جز مغز و نخاع می شود) قرار دارند، اعتقاد بر این است که این مشکل از اختلال عملکرد عصبی در سیستم عصبی مرکزی – مغز ناشی می شود.  تکنیک های یکپارچه سازی حسی، مانند فشار ، می تواند توجه و آگاهی را تسهیل کند و برانگیختگی کلی را در صورت لزوم کاهش و یا افزایش  دهد.

یکپارچگی حسی

یکپارچگی حسی یک فرآیند عصبی زیستی است که به ادغام و تفسیر تحریک حسی از محیط توسط مغز اشاره دارد. اختلال عملکرد یکپارچگی حسی اختلالی است که در آن ورودی حسی به طور مناسب در مغز سازماندهی نمیشود و ممکن است درجات مختلفی از مشکلات در رشد، پردازش اطلاعات و رفتار ایجاد کند. یک نظریه کلی از یکپارچگی حسی و درمان توسط دکتر A. Jean Ayres از مطالعات در علوم اعصاب و مطالعات مربوط به رشد فیزیکی و عملکرد عصبی عضلانی ایجاد شده است. درمان‌های کاردرمانی حسی مبتنی بر شواهد برای حمایت از افرادی که تفاوت‌های حسی را تجربه می‌کنند، می‌تواند راحتی و کیفیت زندگی را بهبود بخشد.

یکپارچگی حسی در درجه اول بر سه حس اصلی – لامسه، دهلیزی(تعادلی) و حس عمقی تمرکز دارد. پیوندهای متقابل آنها قبل از تولد شروع می شود و با بلوغ فرد و تعامل با محیط خود ادامه می یابد. این سه حواس نه تنها به هم مرتبط هستند، بلکه با سایر سیستم های مغز نیز در ارتباط هستند. اگرچه این سه سیستم حسی کمتر از بینایی و شنیداری آشنا هستند، اما برای بقای اساسی ما حیاتی هستند. رابطه متقابل بین این سه حس پیچیده است. این سه حس به ما امکان می دهند تا محرک های مختلف را در محیط خود تجربه، تفسیر و پاسخ دهیم. سه سیستم حسی در زیر مورد بحث قرار میدهیم.

سیستم لمسی

شامل اعصاب زیر سطح پوست است که اطلاعات را به مغز می فرستند. این اطلاعات شامل لمس سبک، درد، دما و فشار است. اینها نقش مهمی در درک محیط و همچنین واکنش های حفاظتی برای بقا دارند.

گیرنده های لمس
درمان یکپارچگی حسی در کرج

اختلال در سیستم لمسی زمانی قابل مشاهده است که یک فرد:

  • از لمس شدن اجتناب میکند
  • از خوردن برخی غذاهای «بافت دار» امتناع می کند
  • از پوشیدن انواع خاصی از لباس خودداری می کند
  • از شستن موها یا صورت خود شکایت می کند
  • از کثیف شدن دست ها (مانند چسب، ماسه، گل، رنگ انگشتی) جلوگیری می کند.
  • از نوک انگشتان خود به جای دست های کامل برای دستکاری اشیا استفاده می کند

یک سیستم لمسی ناکارآمد ممکن است منجر به درک نادرست از لمس ویا احساس درد (بیش حسی یا کم حسی) شود و ممکن است به گوشه گیری، تحریک پذیری عمومی، حواس پرتی و بیش فعالی منجر شود.

حالت تدافعی لمسی وضعیتی است که در آن فرد به لمس بسیار حساس است. از نظر تئوری یکپارچگی حسی، زمانی که سیستم لمسی نابالغ است و به درستی کار نمی‌کند، سیگنال‌های عصبی غیرطبیعی به قشر مغز ارسال می‌شود که می‌تواند با سایر فرآیندهای مغز تداخل داشته باشد. این به نوبه خود باعث تحریک بیش از حد مغز می شود و ممکن است منجر به فعالیت بیش از حد مغز شود که نه می تواند خاموش شود و نه سازماندهی شود. این نوع تحریک بیش از حد در مغز می تواند سازماندهی رفتار و تمرکز را برای فرد دشوار کند و ممکن است منجر به واکنش عاطفی منفی به احساسات لمس و اختلال پردازش حسی شود.

سیستم دهلیزی

به ساختارهایی در گوش داخلی (کانال های نیم دایره ای) اشاره دارد که حرکت و تغییرات در موقعیت سر را تشخیص می دهد. سیستم دهلیزی به شما می گوید که چه زمانی سر شما عمودی یا کج شده است (حتی با چشمان بسته). اختلال در این سیستم ممکن است خود را به دو صورت متفاوت نشان دهد. برخی از کودکان ممکن است به تحریک دهلیزی بیش از حد حساس باشند و نسبت به فعالیت های حرکتی معمولی (مانند تاب خوردن، سرسره، رمپ، شیب) واکنش های ترس نشان دهند. یا ممکن است در یادگیری بالا رفتن یا پایین آمدن از پله ها یا تپه ها مشکل داشته باشند. همچنین راه رفتن یا خزیدن روی سطوح ناهموار یا ناپایدار برایشان ترسناک باشند.

به طور کلی این کودکان دست و پا چلفتی به نظر می رسند.  یا متقابلا کودک کم حس ممکن است فعالانه به دنبال تجربیات حسی بسیار شدید مانند چرخش بیش از حد بدن، پریدن و یا چرخیدن باشد. این نوع از کودکان علائمی از سیستم تعادلی(دهلیزی) کم حس نشان می دهند. یعنی به طور مداوم در تلاشند تا سیستم دهلیزی خود را تحریک کنند.

سیستم حس عمقی

سیستم حس عمقی به گیرنده هایی در ماهیچه ها، مفاصل و تاندون ها اشاره دارد که آگاهی ناخودآگاه فرد را از وضعیت بدن فراهم می کند. هنگامی که حس عمقی به طور موثر عمل می کند، وضعیت بدن فرد به طور خودکار در موقعیت های مختلف تنظیم می شود. به عنوان مثال، سیستم حس عمقی مسئول ارائه سیگنال های لازم به بدن است تا به ما اجازه دهد به درستی روی یک صندلی بنشینیم یا صاف بیایستیم. همچنین به ما اجازه می دهد تا با استفاده از حرکات ظریف، مانند نوشتن با مداد، استفاده از قاشق برای نوشیدن سوپ و بستن دکمه های پیراهن، اشیاء را دستکاری کنیم.

درمان یکپارچگی حسی در کرج
گیرنده های حس عمقی

 

برخی از علائم شایع اختلال حس عمقی عبارتند از:

  • دست و پا چلفتی بودن (کلامزی)
  • افتادن های مکرر
  • عدم آگاهی از وضعیت بدن در فضا
  • حالت غیر نرمال بدن
  • مشکل در دستکاری اشیاء کوچک (دکمه ها، زیپ)
  • شلخته غذا خوردن
  • و مقاومت در برابر فعالیت های حرکتی جدید

بعد دیگر حس عمقی پراکسیس(PRAXIS) یا برنامه ریزی حرکتی است. پراکسیا به معنی توانایی برنامه ریزی و اجرای وظایف حرکتی مختلف است. برای اینکه این سیستم به درستی کار کند، باید بر کسب اطلاعات دقیق از سیستم های حسی و سپس سازماندهی و تفسیر کارآمد و مؤثر این اطلاعات تکیه کند. به عبارت دیگر یکپارچگی حسی وجود داشته باشد.

مفاهیم

به طور کلی، ناکارآمدی در این سه سیستم به طرق مختلف خود را نشان می دهد. یک کودک ممکن است بیش از حد یا کمتر به ورودی های حسی پاسخ دهد. سطح فعالیت ممکن است به طور غیرعادی بالا یا به طور غیرعادی پایین باشد. ممکن است کودک  دائما در حرکت یا خسته باشد. علاوه بر این، برخی از کودکان ممکن است بین این افراط ها در نوسان باشند. یعنی گاهی پرتحرک و گاهی خیلی کم تحرک باشند. زمانی که این سه سیستم ناکارآمد هستند و یکپارچگی حسی با اختلال مواجه است، ممکن است منجر به تأخیر گفتار و زبان و کم‌توانی تحصیلی شود. از نظر رفتاری، کودک ممکن است تکانشی شود، به راحتی حواسش پرت شود و فقدان برنامه ریزی عمومی نشان دهد. برخی از کودکان نیز ممکن است در سازگاری با موقعیت های جدید مشکل داشته باشند و ممکن است با پرخاشگری ، ناامیدی کناره گیری واکنش نشان دهند.

ارزیابی و درمان فرآیندهای یکپارچه حسی اساسی توسط کاردرمانگران کرج و یا روانشناس کودک متبحر انجام می شود.

 اهداف کلی درمانگر عبارتند از:

  1.  ارائه رژیم حسی به کودک که به سازماندهی سیستم عصبی مرکزی کمک می کند
  2. کمک به کودک در مهار ویا تعدیل اطلاعات حسی
  3. کمک به کودک در پردازش و پاسخ سازمان یافته تر به محرک های حسی

 

برای اخذ نوبت  کاردرمانی یکپارچگی حسی در کرج با شماره تلفن زیر تماس بگیرید:

02634431369

کلینیک آینده مفتخر است که بهترین کلینیک کاردرمانی کرج در زمینه درمان یکپارچگی حسی کودکان اوتیسم و بیش فعال است.


 

 

منبع:

Sensory Integration in Autism Spectrum Disorders

ادامه مطلب

دیسپراکسی چیست؟

دیسپراکسی چیست؟

ما در این مقاله علائم دیسپراکسی را نام میبریم و روش های تشخیصی آن را بیان میکنیم و همچنین در ادامه راجع به علامت های دیسپراکسی در رده های سنی مختلف صحبت میکنیم و همچنین علت بروز و روش های درمانی و درمان دیس پراکسی موجود در کرج را بررسی میکنیم.

دیسپراکسیا یا اختلال هماهنگی رشدی (DCD)

وضعیتی است که بر هماهنگی کودک تأثیر می گذارد. کودکان مبتلا به DCD معمولاً درهماهنگی حرکتی متناسب با سن خود تاخیر دارند.اما ناتوانی در یادگیری یا اختلال عصبی خاص دیگری ندارند. افراد مبتلا به دیسپراکسی مشکلات حرکتی و هماهنگی دارند. دیسپراکسی بر هوش تأثیر نمی گذارد، اما می تواند بر برخی از مهارت های شناختی تأثیر بگذارد. دیسپراکسی به عنوان مشکلات یادگیری حرکتی، اختلال عملکرد ادراکی- حرکتی و اختلال هماهنگی رشدی DCD  نیز شناخته می شود. اصطلاح  “سندرم کودک دست و پا چلفتی” دیگر استفاده نمی شود.

افراد مبتلا به دیسپراکسی در برنامه ریزی و انجام مهارت های حرکتی ظریف و درشت با مشکل مواجه هستند. این می تواند از حرکات ساده، مانند تکان دادن دست، خداحافظی، تا حرکات پیچیده تر مانند اجرای مراحل مسواک زدن متغیر باشد. افراد مبتلا به دیسپراکسی اغلب مشکلات گفتار و زبان و تا حدی مشکل در فکر و ادراک دارند. در مغز این افراد امکان انتقال کامل پیام های عصبی فراهم نمیشود و برنامه ریزی برای انجام کار و نحوه انجام آن دشوار است. از هر 5 کودک مبتلا به دیسپراکسی ، 4 نفر پسر هستند. بسیاری از کودکان مبتلا به دیسپراکسی دارای اختلال بیش فعالی کمبود توجه ADHD نیز هستند.

علائم دیسپراکسی

علائم بسته به سن فرد متفاوت است. برخی از علائم عمومی دیسپراکسی عبارتند از:

  • تعادل ضعیف
  • پوسچر نامناسب
  • خستگی
  • دست و پا چلفتی بودن
  • اختلال گفتار
  • مشکلات درکی و شناختی
  • هماهنگی ضعیف دست و چشم

تشخیص دیسپراکسی

تشخیص دیسپراکسی می تواند توسط یک روانشناس بالینی در کرج، یک کاردرمانگر در کرج ، یا یک متخصص اطفال انجام شود. هر والدینی که به دیسپراکسی کودک خود مشکوک است باید به یک کاردرمانگر در کرج مراجعه کند.

هنگام انجام ارزیابی، جزئیات مربوط به تاریخچه رشد و مهارت های حرکتی درشت و ظریف کودک مورد نیاز است:

  • مهارت های حرکتی درشت –مهارت های حرکتی درشت کودک شامل پریدن، پرتاب کردن، راه رفتن، دویدن و حفظ تعادل چگونه است؟
  • مهارت های حرکتی ظریف – مهارت های حرکتی ظریف کودک از جمله بستن بند کفش، باز و بسته کردن دکمه ها، بریدن اشکال با یک قیچی و نوشتن چگونه است؟

کاردرمانگر در کرج در حین ارزیابی کودک باید بداند که چه زمانی و چگونه به نقاط عطف رشد، مانند راه رفتن، خزیدن، و صحبت کردن رسیده است. کودک را از نظر تعادل و همچنین حساسیت لمسی نیزمورد ارزیابی قرار دهد.

دیسپراکسی در کودکان

علائم دیسپراکسی ممکن است بسته به سن متفاوت باشد. با در نظر گرفتن این موضوع، ما به هر سنی به صورت جداگانه نگاه خواهیم کرد. هر فردی تمام علائم ذکر شده در زیر را نخواهد داشت:

در دوره نوزادی

ممکن است کودک بیشتر از سایر کودکان طول بکشد تا:

  • بنشیند
  • سینه خیز برود–  بسیاری از نوزادان هرگز مرحله خزیدن و سینه خیز رفتن را طی نمی کنند.
  • راه برود
  • حرف بزند- کودک ممکن است در پاسخ دادن به سوالات کندتر باشد، برایش سخت باشد که صداسازی کند یا توالی از صداها یا کلمات را تکرار کند. همچنین ممکن است در حفظ الگوهای لحنی معمولی مشکل داشته باشند، خزانه واژگان بسیار محدودی داشته باشند، آهسته تر از کودکان دیگر صحبت کنند و از کلمات کمتری با مکث بیشتر استفاده کنند.
  • ایستادن.

اوایل کودکی

بستن بند کفش برای کودکانی که از دیسپراکسی رنج می برند می تواند کار دشواری باشد.

بعداً، مشکلات زیر ممکن است آشکار شوند:

  • مشکلات در انجام حرکات ظریف، مانند بستن بند کفش، باز و بسته کردن دکمه ها و زیپ ها، استفاده از کارد و چنگال، و دست خط.
  • معمولا در لباس پوشیدن مشکل دارند.
  • مشکلات در انجام حرکات در زمین بازی، مانند پریدن، گرفتن توپ، شوت کردن توپ، پریدن، و پرش.
  • مشکلات حرکتی در کلاس درس، مانند استفاده از قیچی، رنگ آمیزی، طراحی و استفاده از خط کش و غیره.
  • مشکلات پردازش ادراکی.
  • مشکلات تمرکز- برای مدت طولانی نمیتوانند بر روی یک چیز تمرکز کنند.
  • شرکت در بازی های گروهی مثل فوتبال و والیبال برای کودک سخت تر از سایر بچه ها است.
  • کودک بیش از سایر کودکان ایجاد تنش و قشقرق می کند.
  • ممکن است بالا و پایین رفتن از پله ها برایشان سخت باشد.
  • بیشتر به در و دیوار میخورند و وسایل از دستشان میفتد.
  • مشکل در یادگیری مهارت های جدید – در حالی که سایر کودکان ممکن است این کار را به طور خودکار انجام دهند، کودک مبتلا به دیسپراکسی زمان بیشتری می برد. تشویق و تمرین کمک بزرگی می کند.
  • نوشتن داستان برای کودک مبتلا به دیسپراکسی بسیار چالش برانگیزتر است، همانطور که کپی کردن از روی تخته سیاه سخت است.
دیسپراکسی چیست
دیسپراکسی چیست ؟

موارد زیر نیز در سنین پیش دبستانی رایج است:

  • مداد را محکم و خوب نگه نمی دارد.
  • حفظ دوستان برایش سخت است.
  • در اکثر اعمال مردد و کند به نظر می رسد.
  • رفتارشان در جمع دیگران ممکن است غیرعادی به نظر برسد.
  • درک مفاهیمی مانند «داخل»، «خارج»، «در مقابل»، «روبرو»، «کنار» برایشان سخت است.

اواخر کودکی

  • بسیاری از چالش های ذکر شده در بالا بهبود نمی یابند یا فقط اندکی بهبود می یابند.
  • سعی می کنند از ورزش دوری کند.
  • به صورت انفرادی به خوبی یاد می گیرد، اما در کلاس با سایر کودکان اطراف به خوبی نمی آموزد.
  • به همه محرک ها به طور یکسان واکنش نشان می دهند (به طور خودکار محرک های نامربوط و اضافی را فیلتر نمی کند)
  • ریاضیات و نوشتن مشکل است.
  • زمان زیادی را صرف نوشتن می کنند.
  • دستورالعمل ها را دنبال نمی کنند.
  • دستورالعمل ها را به خاطر نمی آورد.
  • سازماندهی فکر و حرکت ضعیف است.

دیسپراکسی در بزرگسالان

در بزرگسالان، علائم دیسپراکسی عبارتند از:

  • پوسچر نامناسب و خستگی
  • مشکل در انجام کارهای عادی
  • نوشتن و ترسیم دشوار است
  • مشکل در هماهنگی دو طرف بدن
  • گفتار نامشخص، ترتیب کلمات به هم ریخته است
  • حرکت ناشیانه و امکان زمین خوردن های مکرر
  • آراستگی و لباس پوشیدن چالش برانگیز است – اصلاح، آرایش کردن، بستن لباس، بستن بند کفش
  • هماهنگی دست و چشم ضعیف است
  • مشکل در برنامه ریزی و سازماندهی افکار و وظایف
  • متوجه سیگنال های غیرکلامی نمیشود
  • به راحتی ناامید می شود
  • عزت نفس پایین
  • مشکل در خوابیدن
  • مشکل در تشخیص صدای اصلی از صدای پس زمینه.
  • فقدان قابل توجه ریتم هنگام رقص یا ورزش

اجتماعی و حسی – افراد مبتلا به دیسپراکسی ممکن است به شدت به مزه، نور، لمس ویا صدا حساس باشند. همچنین ممکن است از خطرات احتمالی آگاهی نداشته باشند. بسیاری از افراد دچار نوسانات خلقی می شوند و رفتارهای نامنظم نشان می دهند. اغلب این تمایل وجود دارد که همه چیز را تحت اللفظی در نظر بگیرند مثلا کودک ممکن است گوش کند اما نفهمد.

علل دیسپراکسی

دانشمندان نمی دانند چه چیزی باعث دیسپراکسی می شود. کارشناسان معتقدند سلول های عصبی فرد که عضلات را کنترل می کنند (نرون های حرکتی) به درستی رشد نمی کنند. اگر نورون های حرکتی نتوانند اتصالات مناسبی را ایجاد کنند، به هر دلیلی، پردازش داده ها به مغز بسیار کند انجام میشود. دیسپراکسی ممکن است ناشی از نابالغی رشد نورون در مغز باشد.گزارشی از دانشگاه هال در انگلستان می گوید که دیسپراکسی «احتمالاً ارثی است: چندین ژن دخیل هستند. اغلب اعضای زیادی در یک خانواده وجود دارند که به طور مشابه تحت تأثیر قرار می گیرند.»

درمان های دیسپراکسی

اگرچه دیسپراکسی قابل درمان نیست، اما هر چه کودک زودتر تشخیص داده شود، پیش آگهی آن بهتر خواهد بود. متخصصان زیر معمولاً افراد مبتلا به دیسپراکسی را درمان می کنند:

کار درمانگر

یک کاردرمانگر خوب در کرج، نحوه مدیریت کودک با عملکردهای روزمره را در خانه و مدرسه ارزیابی خواهد کرد. و به کودک کمک می کند تا مهارت های خاص حرکتی را که برای آنها دشوار است، توسعه دهد.

گفتاردرمانگر

آسیب شناس گفتار-زبان ارزیابی گفتار کودک را انجام می دهد و سپس یک طرح درمانی را برای کمک به برقراری ارتباط موثرتر اجرا می کند.

  • برای آشنایی بیشتر با خدمات گفتاردرمانی کلینیک آینده کرج کافیست اینجا کلینیک .

کاردرمانگر درکی-حرکتی در کرج

این شامل بهبود مهارت های زبانی، دیداری، حرکتی و شنوایی کودک است. مجموعه ای از وظایف برای فرد تعیین می شود که به تدریج پیشرفته تر می شوند – هدف این است که کودک را به چالش بکشد تا او پیشرفت کند، اما نه آنقدر که خسته کننده یا استرس زا شود.

اسب درمانی برای دیسپراکسی

در مطالعه‌ای که در مجله پزشکی جایگزین و مکمل منتشر شد، تیمی از محققان ایرلندی، بریتانیایی و سوئدی اثرات اسب‌درمانی (اسب‌سواری درمانی) را بر روی گروهی متشکل از 40 کودک 6 تا 15 ساله مبتلا به دیسپراکسی ارزیابی کردند.کودکان در شش جلسه اسب سواری به مدت 30 دقیقه و همچنین دو جلسه 30 دقیقه ای نمایش سمعی و بصری شرکت کردند. آنها دریافتند که سوارکاری پارامترهای شناخت، خلق و خو و راه رفتن شرکت کنندگان را تحریک و بهبود می بخشد. نویسندگان افزودند که “داده ها همچنین به ارزش بالقوه رویکرد سمعی و بصری برای اسب درمانی اشاره می کند.”

بازی درمانی

کارشناسان می گویند که بازی فعال – هر بازی که شامل فعالیت بدنی باشد – که می تواند در فضای باز یا داخل خانه باشد، به بهبود فعالیت حرکتی کمک می کند. بازی راهی است که کودکان در مورد محیط و خود و به ویژه برای کودکان 3-5 ساله یاد می گیرند. این بخش مهمی از یادگیری آنها است.

در بازی فعال، یادگیری جسمی و عاطفی کودک، رشد زبان، آگاهی ویژه، رشد حواس او، همه با هم بهتر می‌شوند. هرچه کودکان بیشتر درگیر بازی های گروهی باشند، در تعامل موفق با کودکان دیگر بهتر می شوند.

 


جهت تعیین نوبت کاردرمانی کرج با شماره زیر کلینیک آینده تماس بگیرید:

02634431369   کلینیک آینده


 

ادامه مطلب
اختلال یادگیری کودک

نقش حافظه کاری در یادگیری ریاضیات

اگر شکایت‌هایی مثل موارد زیر دارید، حتما این مقاله را بخوانید:

  • معلم ریاضی‌ همیشه از دختر/ پسرم شکایت داره!
  • ریاضی رو یاد می‌گیره، ولی زود هم فراموش می‌کنه!
  • ریاضی بچه‌ام خیلی ضعیف!
  • هر سال معلم ریاضی می‌گیرم، ولی فایده‌ای نداره!

شکایت‌هایی مثل این موارد می‌توانند نشانگر اختلال ریاضی باشند!

ضعف حافظه کاری تنها علت اختلال ریاضی نیست، اما می‌تواند نقشی مهم در اختلال و ضعف در عملکرد ریاضی داشته باشد.
مهارت هایی مانند حافظه، توجه یا سرعت پردازش اطلاعات شاخص های مهم در یادگیری مدرسه‌ای هستند. از بین همه توانایی‌های شناختی عمومی، مطالعات مختلف نشان داده است که حافظه کاری نقش مهمی در فرایند یادگیری دارد.
حافظه کاری از مجموعه ای از وظایف شناختی پشتیبانی می‌کند که نیاز به نگهداری فعال (در دسترس نگهداشتن فعالانه) و دستکاری همزمان اطلاعات دارد. در زندگی روزمره‌، هنگام انجام کارهای مختلف از این سیستم حافظه استفاده می‌کنیم. به عنوان مثال، هنگامی که باید لیست خرید را در ذهن نگه داریم، کتاب بخوانیم و همچنین هنگامی که به فردی که با ما صحبت می‌کند، باید گوش دهیم تا پاسخ ما مناسب دهیم، به مهارت های حافظه کاری نیاز داریم. در واقع، در این مواقع، ما باید اطلاعات خاصی را به خاطر بسپاریم و سایر اطلاعات را برای پردازش و درک آنها بازیابی کنیم.
در محیط مدرسه ، هنگام خواندن ، نوشتن یا محاسبه اعداد، کودکان از حافظه کاری به عنوان یک فضای ذهنی استفاده می‌کنند که در آن اطلاعات در حین دستکاری، فعال نگه داشته می‌شوند.
نقص در حافظه کاری اغلب باعث ضعف در عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان میشود. ضعف در حافظه کاری باعث می‌شود دانش‌آموزان دستورالعمل‌ها را فراموش کنند، به خصوص اگر طولانی باشند (فراموش می‌کنند سوال از آنها چه خواسته)، قسمت‌هایی از متن را هنگام نوشتن فراموش می‌کنند (پاسخ‌های کوتاه بی‌ربط به سوالات کتبی تشریحی می‌دهند) و به طور کلی، آنها قادر به مدیریت ذخیره سازی و دستکاری همزمان اطلاعات نیستند. از بین همه کودکان دارای مشکلات حافظه کاری، بیش از 80٪ دارای اختلال ویژه یادگیری هستند، مانند اختلال حساب، که توانایی پیش بینیِ قویِ حافظه کاری را در عملکرد مدرسه تأیید می کند.
حافظه کاری و یادگیری ریاضیات
حافظه کاری نقش اساسی در یادگیری ریاضی کودکان دارد. در واقع، حتی ساده ترین کارهای ریاضی مانند مقایسه اعداد را نیز با حافظه کاری انجام می‌دهیم. در این فرایند کودکان باید معنای نمادهای عددی (یعنی مقادیر مربوط به ارقام) را بازیابی کنند، اطلاعات را در حافظه حفظ کرده و کار مقایسه را انجام دهند. این فرآیند برای کارهای پیچیده ریاضی نیز مورد نیاز است.
تصور کنید که از کلاس خواسته می شود یک تمرین را با استفاده از محاسبه ذهنی انجام دهد. برای یافتن پاسخ، لازم است، دو عدد را در عرصه حافظه کاری، فعال و بازیابی و قوانین ضرب را اعمال کرده و  نتایج جزئی محاسبه را در حافظه، حفظ کند؛ و در نهایت، لازم است محصولات ذخیره شده در حافظه کاری را با هم جمع کند و نتیجه صحیح را بدست آورد. بدون حافظه کاری، تکمیل تکلیف‌های ذهنی غیرممکن است، حافظه کاری برای حفظ اطلاعات در حافظه هنگام پردازش سایر اطلاعات ضروری است.
مسائل ریاضی نمونه دیگری از یک کار پیچیده ریاضی است که به منابع حافظه قابل توجهی نیاز دارد. به عنوان مثال، برای درک یک مساله، کودکان باید اطلاعات جدید خوانده شده را با اطلاعات موجود در حافظه ادغام کنند. علاوه بر این، لازم است فقط به اطلاعات مربوطه موجود در متن توجه کرده و آنها را به خاطر بسپارند و مداخله اطلاعات بی‌ربط در فرایند پاسخ یابی را متوقف کنند. از سوی دیگر، برای دستیابی به راه حل، ایجاد تصویر ذهنی صحیح از مسئله نیز ضروری است، فرآیندی که نیاز به مهارت های حافظه دیداری -فضایی دارد.
مشکلات حافظه برای کودکان مبتلا به اختلال حساب
ظرفیت حافظه کاری محدود است. هنگامی که یک کار ریاضی نیاز به پردازش یا نگهداری فعالانه اطلاعات بیش از ظرفیت برای کودک دارد، در نتیجه کودک اطلاعات را از دست خواهد داد و عملکرد او پایین خواهد آمد. کودکان مبتلا به اختلال ریاضی مشکلات حادی را در سطح حافظه کاری، به ویژه در حافظه بینایی – فضایی نشان می دهند. برای سهولت انجام تمرینات ریاضی پیشنهاد می‌شود در کلاس برای کودکان مبتلا به این نوع مشکلات، برنامه های مداخله ای طراحی شود تا از بار اضافی اطلاعات در حافظه کاری پیشگیری کند.

ترجمه: دکتر زهرا امین‌آبادی، مدیریت مرکز اختلال یادگیری راه آینده در کرج با ده سال سابقه کار در زمینه انواع اختلالات ریاضی، خواندن، نوشتن، توجه و حافظه، مجهز به نرم افزار توانبخشی و ارزیابی شناختی.
منبع: https://www.smartick.com/blog/education/psychology/working-memory-mathematics/
ادامه مطلب
اختلال یادگیری کودکان

سنجش علایم مشکلات یادگیری ناشی از ضعف ادراک دیداری

سنجش علایم مشکلات یادگیری ناشی از ضعف ادراک دیداری

اگر فرزند شما مشکل خواندن دارد، گزینه‌ای که بهترین توصیف عملکرد فرزندتان است را با علامت * علامت بزنید.

شماره سوال هرگز به‌ندرت گاهی اغلب همیشه
1 موقع خواندن و نوشتن سر درد می‌گیرد.
2 موقع خواندن کلمات را به هم می‌چسباند یا انگار کلمه را نمی‌بیند.
3 خواندنش ضعیف‌تر از سنش ‌است.
4 موقع خواندن خط را گم میکند.
5 موقع خواندن سرش را کج یا چشم‌هایش را جمع می‌کند.
6 از روی تخته نمی‌تواند کپی کند.
7 خواندن و نوشتن را دوست ندارد.
8 موقع خواندن کلمات کوچک را جا می‌اندازد (مثل حروف ربط و اضافه).
9 نوشتن روی خط صاف برای او سخت است.
10 چشم‌هایش اغلب می‌خارد، می‌سوزد یا اشک آلود است.
11 سخت می‌شود فهمید اوچه خوانده است.
12 کتاب را خیلی نزدیک صورت می‌گیرد.
13 موقع خواندن نمی‌تواند متمرکز شود.
14 تکالیفش را به موقع تمام نمی‌کند.
15 زود از انجام تکلیف منصرف می‌شود (به راحتی می‌گوید من نمی‌توانم قبل از اینکه تلاش کند).
16 انگار موقع راه رفتن جلوی پایش را نمی‌بیند و به همه چیز می‌خورد.
17 مشق نوشتنش خیلی طول می‌کشد.
18 در خواب و خیال است.
19 برای شروع تکالیف در مدرسه مشکل دارد.

دستور العمل نمره دهی:

  1. در هر سوال پاسخ هرگز نمره 0، به‌ندرت 1، گاهی 2، اغلب 3، و همیشه نمره 4 می‌گیرد.
  2. تمام نمرات را با هم جمع کنید و از تفسیر نمرات وضعیت کودک را توصیف کنید.

تفسیر نمرات:

  • مجموع نمرات زیر 20 : عملکرد تحصیلی فرزند شما ربطی به ادراک دیداری او ندارد.
  • مجموع نمرات 20 تا 25: به احتمال خیلی کم مشکل تحصیلی ناشی از ضعف ادراک دیداری است.
  • مجموع نمرات 25 تا 30: احتمال دارد مشکل تحصیلی ناشی از ضعف ادراک دیداری باشد.
  • مجموع نمرات 30 تا 35: به احتمال قوی مشکل تحصیلی ناشی از ضعف ادراک دیداری است.
  • مجموع نمرات بالاتر از 40: احتمال نزدیک به یقین که مشکل تحصیلی ناشی از ضعف ادراک دیداری است.

اگر مجموع نمرات کودک بالاتر از 20 است، به احتمال زیاد ضعف مهارت‌های ادراکی نقش مهمی در ضعف خواندن یا توجه وی دارند. دانش‌آموزان پایه‌های بالاتر مجبور به خواندن از روی متونی با خط ریزتر می‌باشند که همین باعث می‌شود سریع خسته شوند. کلاس‌های سوم و چهارم معمولا آغاز تشدید این بحران‌هاست. ممکن است دانش‌آموزی که کلاس اول را خوب شروع کرده است عملکردش افت قابل ملاحظه‌ای یابد.

  • با این حال به خاطر داشته باشید که هر کودک متفاوت است. هر چه مشکل بینایی بزرگتر باشد، کودک زودتر خسته خواهد شد. همچنین، بعضی از کودکان نسبت به ناراحتی‌های دیداری بسیار حساس‌تر از سایر کودکانی هستند و ممکن است مشکلات را در سنین پایین‌تری نشان دهند. به همین ترتیب، حتی کودکانی که مشکلات بسیار دارند نیز ممکن است روش‌‌های سازگاری با مشکل را پیدا کنند و همین باعث شود تا سال‌ها علائم نشان داده نشوند.
سنجش علایم مشکلات یادگیری
سنجش علایم مشکلات یادگیری

توصیه می‌شود حتی اگر فرزند شما در این پرسشنامه نمره کمی گرفته است ابتدا با یک چشم پزشک و سپس حتما با یک متخصص اختلالات یادگیری مشورت کنید تا مشکلات یادگیری مبتنی بر دیدن را بررسی، تشخیص و درمان کند. چشم پزشک سلامت ساختارهای فیزیکی چشم را بررسی میکند و تشخیص مشکلات ادراکی و پردازشی چشم بر عهده متخصص اختلال یادگیری و کاردرمان مجرب در زمینه مشکلات دیداری است. هرچند که پرسشنامه ارائه شده پیش بین معتبری برای مشکلات است، اما راه قطعی ارزیابی حرفه‌ای است.

همچنین اگر کودک مشکلات تحصیلی دارد ممکن است، علاوه بر دیدن تاخیرهای رشدی بیشتری در سایر حیطه‌ها داشته باشد.

مشکلات خواندن می‌تواند معلول چند عاملی باشد، مانند نقص پردازش زبانی در این موارد، مشکل لزوما زبان بیانی مانند مشکلات تلفظی نیست، اما زبان دریافتی یعنی سیستم مرکزی زبان که متون نوشتاری را تفسیر می‌کند دچار مشکل است.

این نوع از تاخیر در مهارت‌های زبانی که علت اصلی ناتوانی یادگیری است، می‌تواند ناشی از ناتوانی مراکز زبانی مغز در رمزگردانی کارآمد علایم دیداری و پردازش حروف چاپی یا ارتباط علائم-صدا باشد. دانش‌آموزان با مشکلات واجشناسی، یا حتی توانمند، در شناسایی آواهای واژگان می‌توانند در معرض خطر خواندن باشند. متاسفانه، کودکانی که تاخیر رشدی در یک حوزه دارند، به احتمال زیاد در سایر حیطه‌ها هم مشکل خواهند داشت. کودکانی که به طور همزمان نقص دیداری و زبانی دارند، مشکلات خواندن عمیق‌تری دارند. با این وجود، وقتی ضعف‌های دیداری را کم می‌کنیم، می‌توانیم نیمی از مشکل را حل کنیم. بنابراین بدون مداخله‌ در سیستم پردازش زبان نیمی از مشکل باقی خواهد ماند، هر چند که مشکل کمتر خواهد شد.

شماره تماس جهت اخذ نوبت مشاوره:   02634431369


منبع :Gerchak, D., Maples, W. C., & Hoenes, R. (2006). Test retest reliability of the COVD-QOL short form on elementary school children. J Behav  Optom17(3), 65-70.

اقتباس از Eye can learn


ادامه مطلب