مشکلات مهارت های حرکتی در بیش فعالی

بیش فعالی در کرج یکی از شایع ترین اختلالات قابل تشخیص در کودکان است. که با سه علامت اصلی نقص توجه، تکانشگری و بیش تحرکی، قابل تشخیص است. علاوه بر علایم اصلی، ضعف در مهارت های حرکتی  نیز در این کودکان بسیار شایع است. بنابراین مهم است که در کنار رفع علایم اصلی بیش فعالی ، بر روی کاردرمانی دست در کرج و مهارت های حرکتی این کودکان نیز متمرکز شویم. تحقیقات متعدد نشان دادند که ضعف مهارت های حرکتی در کودکان بیش فعال شامل ضعف در مهارتهای ترسیمی، کنترل حرکتی و هماهنگی حرکتی و ضعف در برنامه ریزی حرکتی و دقت حرکتی است. حرکات این کودکان غالبا تکانشی و سریع است و به صورت روان انجام نمیشود.

همچنین ضعف در تعادل، آگاهی و تصویر بدنی، و موقعیت یابی فضایی نیز وجود دارد. به طور کلی رشد حرکتی در کودکان بیش فعال به صورت نرمال انجام نمیشود و با تاخیر حدودا دو ساله نسبت به کودکان عادی است.

مهارت های ظریف دست در کودکان بیش فعال

ضعف در مهارت های ظریف دست در کودکان بیش فعال خیلی رایج است و منجر به اختلال در عملکردهای روزمره مثل قیچی کردن ، باز و بسته کردن دکمه ها، نوشتن، کاردرستی درست کردن میشود. مشکلات دست خط در کودکان بیش فعال بسیار رایج است. و کودکان بیش فعال در سال های ابتدایی مدرسه ، انرژی شناختی زیادی برای نوشتن و خواندن صرف میکنند. مشکلات دست خط آنها شامل در نظر نگرفتن خطوط و چهارچوب های مد نظر، نوشتن با سایز و اندازه نامناسب، درشت نویسی، فشردن مداد به کاغذ که منجر به درد گرفتن دستشان و پاره شدن کاغذ میشود.

مهارت های حرکتی ظریف ( Fine motor skills) چیست؟

مهارت های حرکتی ظریف شامل استفاده از عضلات کوچک در انگشتان، دست و بازو برای دست ورزی، کنترل و استفاده از وسایل و اشیا می‌باشد. هماهنگی چشم و دست، که در آن فرد از بینایی برای کنترل حرکات و فعالیت های عضلات کوچک استفاده می‌کند، نیز از دیگر اجزای مهم رشد مهارت های حرکتی ظریف است.فعالیت هایی نظیر نوشتن، مداد گرفتن،نخ کردن مهره ها،قیچی کردن و..از جمله این مهارت ها هستند.

پیش نیاز رشد مهارت های حرکتی ظریف چیست؟

الگوهای اصلی تشکیل دهنده مهارت های دستی عبارتند از:

1. دست یابی(reach): حرکت بازو، ثبات شانه و حرکت دست به منظورتماس با یک شئ.
2. گرفتن( grasp): در دست گرفتن یک شئ.
3. حمل کردن یک شی(carry): انتقال یک شئ که در دست است از یک مکان به جایی دیگر.
4. رها کردن(release): انداختن ارادی وسیله ای که در دست است در زمان و مکان مشخص.
5. دستکاری درون دست(in_ hand manipulation): جابه جایی و تنظیم شئ بین انگشتان مانند جا به جا کردن مهره پلاستیکی در دست.
6. مهارت های دو دستی(bilateral hand use): به کار بردن هر دو دست جهت انجام یک فعالیت مانند گرفتن صفحه کاغذ و قیچی کردن با دست دیگر.

علاوه بر موارد ذکر شده آناتومی صحیح دست، دامنه حرکتی مفاصل اندام فوقانی، قدرت و تون عضلانی مناسب، مهارت های بینایی و یکپارچگی حسی نیز از جمله عوامل تاثیر گذار در انجام مهارت های حرکتی ظریف هستند.

 اهمیت مهارت های ظریف انگشتان

کودکانی که در مهارت های حرکتی ظریف مشکل دارند ممکن است دچار ناامیدی و اعتماد به نفس پایین شوند زیرا قادر به اجرای تکالیف روزمره مانند ترسیم یا قیچی کردن همانند سایر همسالان خود نیستند. اغلب کودکانی که تکالیف حرکتی ظریف برایشان سخت است در این تکالیف به دلیل ناامیدی، خستگی و ترس از شکست مشارکت نمی‌کنند. نقص در مهارت های حرکتی ظریف و عدم درمان به موقع آن می تواند زمینه ساز بروز مشکلاتی از جمله اختلال یادگیری در دوران تحصیل شود.

مراحل رشدی مهارت های حرکتی ظریف

 رشد حرکات ظریف تا دو سالگی

تا دو سالگی کودک به تدریج بازی کردن با بلوک های مکعبی را تجربه می کند و با آن ها برج می سازد،با قاشق غذا می خورد،خط خطی می کند و یک صفحه کاغذ را ورق می زند.

مهارت های حرکتی ظریف از دو تا چهار سالگی

• دستگیره در را می چرخاند
• دست هایش را می شوید
• زیپ لباس را باز می کند و می بندد
• در قوطی ها را بر می دارد و سر جایش می بندد
• نخ کردن مهره ها را انجام می دهد
• دکمه های لباس را باز و بسته می کند
• از قیچی برای بریدن استفاده می کند

نشانه های ضعف در مهارت های حرکتی ظریف

مهارت های حرکتی ظریف با بزرگ تر شدن کودک رشد می کند و پیچیده تر می شود. ضعف در انجام این مهارت ها در هر سنی به شکل خاصی بروز می کند. کودک ۳ ساله ای که هنوز مداد در دست نمی گیرد، در انجام فعالیت هایی مانند غذا خوردن و یا پوشیدن لباس هایش ضعیف است و تمایلی برای مشارکت در آنها ندارد، دچارضعف در انجام حرکات ظریف است. ناتوانی و ضعف در باز و بسته کردن زیپ و دکمه، پوشیدن جوراب و لباس، گرفتن قاشق و چنگال، نقاشی کردن و مهارت های ترسیمی، بد خطی و نارسا نویسی در دوران مدرسه و..از جمله این نشانه ها هستند. اختلالاتی مانند تاخیر حرکتی، اختلال هماهنگی رشدی، مشکلات یکپارچگی حسی و… می توانند زمینه ساز ضعف در مهارت های حرکتی ظریف شوند.

کاردرمانی و بهبود مهارت های حرکتی ظریف

کاردرمانی دست در کرج به این کودکان کمک می کند تا با مهارت بیشتری به دستکاری اشیا بپردازند و با ارزیابی دقیق، پیش نیاز های انجام حرکات ظریف را تقویت و درمان می کند. کاردرمانگر در کرج با ارائه تمرینات مختلف به تقویت قدرت عضلات دست و اندام فوقانی، هماهنگی بیشتر چشم و دست و کنترل حرکات انگشتان می پردازد. و در نهایت با به کارگیری تمرینات یکپارچگی حسی به بهبود عملکرد های دستی در این کودکان کمک می کند.

برای انجام کاردرمانی دست در کرج با شماره زیر تماس بگیرید:

02634431369

کلینیک کاردرمانی آینده کرج